Phân biệt đường Aspartame và đường thường giúp người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp sản xuất thực phẩm hiểu rõ sự khác biệt về nguồn gốc, độ ngọt, hàm lượng calo và cách sử dụng, từ đó lựa chọn loại đường phù hợp với từng mục đích cụ thể. Cùng botthucpham.vn tìm hiểu và phân tích sự khác nhau của hai nguyên liệu này trong bài viết sau đây
Đường Aspartame và đường thường khác nhau như thế nào?

Phân biệt đường Aspartame và đường thường
Trước khi đi vào so sánh chi tiết, cần hiểu đường thường (đường mía, đường sucrose) và đường Aspartame là hai nhóm chất tạo ngọt có bản chất hóa học hoàn toàn khác nhau: một loại là đường tự nhiên chiết xuất từ mía hoặc củ cải đường, còn Aspartame là chất tạo ngọt tổng hợp nhân tạo.
Xem thông tin chi tiết về sản phẩm Aspartame tại: Đường Aspartame (E951) - Bột Thực Phẩm.
Bảng so sánh đường Aspartame và đường thường
|
Tiêu chí
|
Đường Aspartame
|
Đường thường (đường mía)
|
|
Nguồn gốc
|
Tổng hợp nhân tạo từ 2 axit amin (axit aspartic, phenylalanine)
|
Chiết xuất tự nhiên từ mía hoặc củ cải đường
|
|
Mã phụ gia
|
E951
|
Không thuộc nhóm phụ gia tổng hợp
|
|
Độ ngọt
|
Gấp khoảng 200 lần đường sucrose
|
Độ ngọt chuẩn tham chiếu (1x)
|
|
Năng lượng (calo)
|
Gần như không sinh năng lượng
|
Khoảng 4 kcal/gram
|
|
Độ bền nhiệt
|
Kém bền, phân hủy trên 95°C
|
Bền nhiệt, chịu được nhiệt độ nướng, nấu cao
|
|
Ảnh hưởng đường huyết
|
Không làm tăng đường huyết
|
Làm tăng đường huyết sau khi tiêu thụ
|
|
Đối tượng phù hợp
|
Người ăn kiêng, tiểu đường, kiểm soát cân nặng
|
Phù hợp với đa số người dùng thông thường
|
|
Hình thức phổ biến
|
Bột trắng, dùng liều lượng nhỏ (gram)
|
Tinh thể, hạt, dùng liều lượng lớn hơn nhiều
|
So sánh chi tiết từng tiêu chí

So sánh chi tiết đường Aspartame và đường thường
Về độ ngọt
Đường Aspartame ngọt hơn đường mía thông thường khoảng 200 lần, nghĩa là chỉ cần một lượng rất nhỏ Aspartame đã tạo ra vị ngọt tương đương một lượng lớn đường mía. Đây là lý do Aspartame thường được cân đo bằng đơn vị gram nhỏ, trong khi đường mía dùng theo đơn vị kg trong công thức sản xuất.
Về hàm lượng calo
Đây là điểm khác biệt lớn nhất khiến Aspartame được ưa chuộng trong ngành thực phẩm ăn kiêng. Đường mía cung cấp khoảng 4 kcal/gram, trong khi Aspartame gần như không sinh năng lượng do lượng dùng cực nhỏ so với độ ngọt tạo ra.
Về độ bền nhiệt
Đường mía bền nhiệt, có thể chịu được nhiệt độ cao trong quá trình nấu, nướng mà không bị phân hủy. Ngược lại, đường Aspartame kém bền nhiệt, dễ mất vị ngọt khi tiếp xúc nhiệt độ trên 95 độ C trong thời gian dài - vì vậy không phù hợp để làm bánh nướng, nhưng vẫn dùng tốt cho đồ uống, sữa chua, kẹo không cần gia nhiệt cao.
Về ảnh hưởng đến đường huyết
Đường mía sau khi tiêu thụ được chuyển hóa thành glucose, làm tăng đường huyết. Đường Aspartame không ảnh hưởng đến chỉ số đường huyết, nên phù hợp hơn với người mắc tiểu đường hoặc cần kiểm soát chỉ số này.
Về mức độ an toàn
Đường mía là thực phẩm tự nhiên, an toàn tuyệt đối nếu dùng điều độ, nhưng tiêu thụ quá nhiều có liên quan đến béo phì, tiểu đường type 2. Đường Aspartame được các cơ quan như FDA, EFSA đánh giá an toàn ở liều dùng khuyến nghị (40-50mg/kg thể trọng/ngày), nhưng cần thận trọng với người mắc bệnh Phenylketon niệu (PKU). Tìm hiểu chi tiết tại: Đường Aspartame có hại không? Sự thật từ các nghiên cứu khoa học.
Khi nào nên dùng đường Aspartame thay vì đường thường?

Khi nào nên dùng đường Aspartame?
Doanh nghiệp và người tiêu dùng nên cân nhắc dùng đường Aspartame thay cho đường thường trong các trường hợp:
- Phát triển dòng sản phẩm "diet" / "light" / "zero calo" đáp ứng xu hướng tiêu dùng lành mạnh.
- Sản xuất thực phẩm, đồ uống dành riêng cho người tiểu đường hoặc đang kiểm soát cân nặng.
- Cần giảm chi phí nguyên liệu tạo ngọt do lượng dùng Aspartame nhỏ hơn rất nhiều so với đường mía.
Ngược lại, nên ưu tiên đường thường trong các sản phẩm cần gia nhiệt cao (bánh nướng), hoặc khi hướng đến phân khúc khách hàng ưa chuộng thành phần tự nhiên, hạn chế phụ gia tổng hợp.
Có thể kết hợp cả hai loại đường không?
Trên thực tế, nhiều nhà sản xuất kết hợp một phần đường mía với đường Aspartame để vừa giữ được vị ngọt tự nhiên, cấu trúc sản phẩm ổn định, vừa giảm được tổng lượng calo và chi phí nguyên liệu. Tỷ lệ phối trộn cụ thể phụ thuộc vào từng công thức và mục tiêu sản phẩm. Tham khảo thêm cách ứng dụng cụ thể tại: Ứng dụng đường Aspartame trong thực phẩm và đồ uống.
Kết luận
Phân biệt đường Aspartame và đường thường giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng loại chất tạo ngọt phù hợp với từng dòng sản phẩm: đường mía phù hợp với sản xuất truyền thống, cần bền nhiệt; còn đường Aspartame là lựa chọn tối ưu cho các sản phẩm ít calo, ăn kiêng, dành cho người kiểm soát đường huyết.
Xem thêm các dòng chất tạo ngọt và điều vị khác tại danh mục: Chất tạo ngọt và điều vị.