Đường Aspartame có hại không là câu hỏi được rất nhiều người tiêu dùng và doanh nghiệp thực phẩm quan tâm, đặc biệt sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra thông báo về chất tạo ngọt này vào năm 2023. Bột Thực Phẩm sẽ tổng hợp đầy đủ các kết luận khoa học mới nhất để bạn đọc có cái nhìn chính xác trước khi sử dụng sản phẩm chứa Aspartame.
Đường Aspartame là gì?
Bản chất của đường Aspartame
Trước khi trả lời câu hỏi đường Aspartame có hại không, cần hiểu rõ bản chất của chất tạo ngọt này. Aspartame là một chất làm ngọt nhân tạo dạng dipeptide, được tạo thành từ hai axit amin là axit aspartic và phenylalanine. Trên bảng mã phụ gia thực phẩm quốc tế, Aspartame được ký hiệu là E951.
Aspartame ngọt hơn đường sucrose (đường ăn thông thường) khoảng 200 lần, gần như không sinh năng lượng, nên thường được dùng trong nước giải khát "diet", kẹo cao su, sữa chua ít đường và các sản phẩm dành cho người ăn kiêng, kiểm soát đường huyết.
Nếu bạn đang tìm nguồn cung cấp Aspartame nguyên liệu cho sản xuất, xem chi tiết thông số kỹ thuật tại: Đường Aspartame E951 - Bột Thực Phẩm.
Đường Aspartame có hại không? Góc nhìn từ các tổ chức y tế
Đây là câu hỏi không có câu trả lời "có" hoặc "không" đơn giản, mà cần nhìn nhận qua kết luận của nhiều cơ quan khoa học độc lập.
Thông báo của WHO năm 2023
Vào tháng 7/2023, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố đồng thời hai đánh giá riêng biệt về Aspartame:
- IARC (Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế) xếp Aspartame vào nhóm 2B - "có thể gây ung thư cho con người", dựa trên bằng chứng hạn chế liên quan đến ung thư biểu mô tế bào gan, một loại ung thư gan.
- JECFA (Ủy ban chuyên gia hỗn hợp FAO/WHO về phụ gia thực phẩm) lại giữ nguyên mức tiêu thụ hàng ngày chấp nhận được (ADI) ở mức 40mg/kg thể trọng, vì bằng chứng dịch tễ học được đánh giá là "không thuyết phục" để khẳng định mối liên hệ nhất quán giữa Aspartame và ung thư.
Điều quan trọng cần hiểu: phân loại của IARC là đánh giá mức độ nguy cơ tiềm ẩn (hazard), tức xem xét liệu một chất có khả năng gây ung thư trong một số điều kiện nào đó hay không - chứ không phải đánh giá mức độ rủi ro thực tế (risk) khi sử dụng ở liều lượng thông thường. Đây là hai khái niệm khoa học khác nhau, nên cùng lúc có thể tồn tại hai kết luận tưởng như mâu thuẫn.
Phản hồi của FDA (Hoa Kỳ)
Cùng ngày WHO công bố, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khẳng định lại quan điểm rằng Aspartame an toàn khi sử dụng đúng liều lượng cho phép, đồng thời nhấn mạnh phân loại của IARC không đồng nghĩa với việc Aspartame thực sự liên quan đến ung thư. FDA cho biết đã xem xét hơn 100 nghiên cứu độc chất học và lâm sàng trước và sau khi phê duyệt chất này, và hiện tại mức ADI của FDA là 50mg/kg thể trọng mỗi ngày.
Quan điểm của EFSA (châu Âu)
Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) hoàn tất đánh giá toàn diện từ năm 2013 và kết luận Aspartame cùng các sản phẩm phân hủy của nó không gây lo ngại về an toàn ở mức ADI 40mg/kg thể trọng/ngày. Sau thông báo của IARC năm 2023, Ủy ban châu Âu chưa có động thái thay đổi quy định hiện hành đối với phụ gia E951.
Kết luận chung: Ở liều lượng sử dụng thông thường trong thực phẩm, đường Aspartame được các cơ quan quản lý lớn trên thế giới (FDA, EFSA, JECFA) đánh giá là an toàn. Tuy nhiên, IARC khuyến nghị nên hạn chế lạm dụng do còn tồn tại bằng chứng khoa học hạn chế cần tiếp tục nghiên cứu thêm.
Đường Aspartame có hại không nếu dùng lâu dài? Có gây ung thư không?
Đường Aspartame có hại không?
Đây là mối quan tâm lớn nhất của người tiêu dùng. Theo tổng hợp từ IARC, nhóm nghiên cứu đã xem xét ba nghiên cứu dịch tễ học cho thấy mối liên hệ có thể có giữa đồ uống chứa chất tạo ngọt nhân tạo và nguy cơ ung thư gan, cùng với một số nghiên cứu trên động vật của Viện Ramazzini (Ý) ghi nhận tỷ lệ khối u tăng ở chuột thí nghiệm.
Tuy vậy, JECFA - cơ quan chuyên trách đánh giá rủi ro liều lượng - nhận định các nghiên cứu này có hạn chế đáng kể trong cách ước tính mức độ phơi nhiễm, đồng thời không tìm thấy con đường sinh học rõ ràng nào cho thấy việc tiêu thụ Aspartame qua đường ăn uống dẫn đến ung thư. Do đó, phần lớn cộng đồng khoa học hiện nay đồng thuận rằng: ở mức tiêu thụ thông thường (dưới ngưỡng ADI), chưa có đủ bằng chứng để khẳng định Aspartame gây ung thư ở người.
Liều dùng an toàn của Aspartame là bao nhiêu?
Theo khuyến nghị của JECFA và EFSA, liều tiêu thụ hàng ngày chấp nhận được (ADI) của Aspartame là 40mg/kg thể trọng. Riêng FDA áp dụng mức 50mg/kg thể trọng/ngày.
Để dễ hình dung, với người trưởng thành nặng 70kg, mức ADI theo FDA tương đương khoảng 3.500mg Aspartame mỗi ngày - tương đương khoảng 19 lon nước ngọt dành cho người ăn kiêng (tính theo hàm lượng trung bình 185mg Aspartame/lon 355ml). Đây là ngưỡng an toàn có biên độ dự phòng rất lớn so với thói quen tiêu thụ thực tế của đa số người dùng.
Ai không nên sử dụng đường Aspartame?
Mặc dù an toàn với đa số người dùng ở liều khuyến nghị, đường Aspartame không phù hợp với người mắc bệnh Phenylketon niệu (PKU) - một rối loạn di truyền hiếm gặp khiến cơ thể không thể chuyển hóa phenylalanine, một trong hai axit amin cấu thành Aspartame. Vì lý do này, tại Hoa Kỳ, các sản phẩm chứa Aspartame bắt buộc phải ghi cảnh báo "chứa phenylalanine" trên bao bì dành cho nhóm đối tượng này.
Ngoài nhóm PKU, để trả lời trọn vẹn câu hỏi đường Aspartame có hại không, phụ nữ mang thai, cho con bú hoặc người có bệnh lý nền cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng thường xuyên các sản phẩm chứa chất tạo ngọt nhân tạo.
Doanh nghiệp sản xuất thực phẩm cần lưu ý gì khi dùng Aspartame?
Lưu ý khi sử dụng đường Aspartame trong sản xuất
Đối với các cơ sở sản xuất thực phẩm, đồ uống sử dụng đường Aspartame làm nguyên liệu, cần lưu ý:
- Tuân thủ đúng hàm lượng sử dụng theo quy định của Bộ Y tế đối với từng nhóm sản phẩm.
- Không sử dụng Aspartame trong các sản phẩm cần gia nhiệt ở nhiệt độ cao kéo dài (như đồ nướng), vì chất này kém bền nhiệt.
- Lựa chọn nguồn nguyên liệu Aspartame có nguồn gốc rõ ràng, đầy đủ chứng từ CO-CQ để đảm bảo chất lượng và an toàn cho người tiêu dùng cuối.
Tham khảo thông tin chi tiết sản phẩm và đặt hàng Aspartame nguyên liệu chính hãng tại: Đường Aspartame (E951) - Bột Thực Phẩm, hoặc xem thêm các dòng phụ gia tạo ngọt khác tại danh mục Chất tạo ngọt và điều vị.
Kết luận
Tóm lại, với câu hỏi đường Aspartame có hại không, Câu trả lời chính xác nhất là: an toàn khi sử dụng đúng liều lượng khuyến nghị, nhưng không nên lạm dụng và cần đặc biệt tránh với người mắc bệnh PKU.
Các cơ quan quản lý lớn như FDA, EFSA vẫn khẳng định Aspartame là một trong những phụ gia thực phẩm được nghiên cứu kỹ lưỡng nhất, trong khi phân loại "có thể gây ung thư" của IARC chỉ mang tính cảnh báo về mức độ nguy cơ tiềm ẩn, không phải kết luận về rủi ro thực tế ở liều dùng thông thường.
Người tiêu dùng nên sử dụng có chừng mực, đọc kỹ nhãn sản phẩm, còn doanh nghiệp sản xuất cần lựa chọn nhà cung cấp uy tín để đảm bảo chất lượng nguyên liệu đầu vào.
Liên hệ tư vấn và đặt mua đường Aspartame chính hãng:
Hotline: 0949 884 888
Website: www.botthucpham.vn
Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, tổng hợp từ các nguồn khoa học công khai (WHO, FDA, EFSA, JECFA). Không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn.